Faatasi ai ma le faateleina o mea eletise o loʻo faʻaaogaina i luga o le vaʻa folau faaonaponei, e oo mai le taimi e manaʻomia ai ona faʻalauteleina le faletupe o le maa ina ia taulimaina ai le faʻatupulaʻia o le manaʻoga o le malosi.
E masani lava ona iai i va'a fou se maa la'ititi e fa'aola ai le afi ma se maa e la'ititi fo'i lona gafatia – o le ituaiga mea e na'o le 24 itula e fa'agaoioia ai se pusa'aisa la'ititi a'o le'i mana'omia ona toe fa'atumuina. Fa'aopoopo i ai le fa'aaogaina o se uili eletise, moli, mea faigaluega fa'atautaia ma se pailate otometi, o le a mana'omia ona e fa'agaoioia le afi i itula ta'i ono pe sili atu fo'i.
O le fa'ateleina o le gafatia o lau pusa maa o le a mafai ai ona e fa'aalu se taimi umi i le va o le fa'atumuina o le maa, pe e te su'esu'e atili ai au maa teu pe a mana'omia, ae e tele atu mea e mafaufau i ai nai lo na'o le tau o se maa fa'aopoopo: e taua tele le mafaufau i le auala e fa'atumu ai ma pe e te mana'omia le fa'aleleia o lau shore power charger, alternator po'o isi generators eletise.
O le ā le tele o le eletise e te manaʻomia?
A'o le'i e manatu o le a e mana'omia le tele o le malosi pe a fa'aopoopoina ni mea eletise, aiseā e te le faia ai muamua se iloiloga mae'ae'a o ou mana'oga. E masani lava o se iloiloga loloto o mana'oga o le malosi i luga o le laupapa e mafai ona fa'aalia ai ni fa'asaoina o le malosi e ono le mana'omia ai ona fa'aopoopoina se isi gafatia fa'aopoopo ma le fa'ateleina o le gafatia e fa'atumu ai.
Malamalama i le gafatia
E mafai e se monitor ona fesoasoani ia te oe e faatumauina le tulaga maloloina o le maa mo se taimi umi e ola ai le maa
O se taimi talafeagai e mafaufau ai e fa'aopoopo se isi maa pe a e sauni e sui le maa ua iai. O le auala lea o le a e toe amata ai i ni maa fou uma, o se mea lelei tele lea - a leai o se maa tuai e mafai ona fa'aitiitia ai le aoga o se maa fou pe a o'o i le i'uga o lona ola.
E le gata i lea, pe a fa'apipi'i se faletupe i totonu o le atunu'u e lua maa (pe sili atu) e talafeagai le fa'atauina o maa e tutusa le malosi. O le fua fa'atatau Ah e masani ona fa'aalia i maa fa'afiafia po'o maa ta'amilosaga loloto e ta'ua o le fua fa'atatau C20 ma e fa'atatau i lona malosi fa'ateorē pe a fa'aumatia i totonu o le 20 itula.
O maa e amata ai le afi e iai ni ipu manifinifi mo le taulimaina o le osooso maualuga o le eletise pupuu ma e masani ona fa'avasegaina e fa'aaoga ai lo latou gafatia Cold Cranking Amps (CCA). E le talafeagai nei mea mo le fa'aaogaina i se faletupe tautua aua e vave ona mate pe a fa'ateleina le fa'amama loloto.
O maa eletise sili ona lelei mo le faʻaaogaina i totonu o le fale o le a faʻailogaina o le 'deep-cycle', o lona uiga o le a iai ni ufi mafiafia ua mamanuina e faʻasalalauina malie ma faifai pea lo latou malosi.
Fa'aopoopoina o se maa fa'aopoopo 'fa'atasi'
I le faiga 12V, o le fa'aopoopoina o se maa fa'aopoopo e faigofie lava ona fai o le fa'apipi'iina lea i le mea e sili ona latalata i maa o lo'o iai ona fa'afeso'ota'i fa'atasi lea, fa'afeso'ota'i vaega 'tutusa'o' (lelei i le lelei, leaga i le leaga) e fa'aaoga ai se uaea lautele (e masani lava e 70mm² le lautele) ma vaega maa ua fa'apipi'i lelei.
Se'i vagana ua ia te oe ni meafaigaluega ma ni uaea mamafa o lo'o tautau solo, ou te fautuaina oe e fuafua lelei ma ia faia e se tagata tomai faapitoa ia feso'ota'iga. E mafai ona e fa'atau se crimper (o mea e fa'aaogaina ai le hydraulic e mautinoa lava e sili ona lelei) ma ni terminals e fai ai oe lava, ae o le tupe teufaafaigaluega mo se galuega la'ititi fa'apenei e masani lava ona taugata tele.
A fa'afeso'ota'i ni maa se lua i le taimi e tasi, e taua le maitauina o le voltage o le eletise o le faletupe o le a tumau pea, ae o le a fa'ateleina lou gafatia e maua (Ah). E masani ona fenumiai i amps ma amp hours. I se faapuupuuga, o le amp o se fua lea o le tafe o le eletise, ae o le amp hour o se fua lea o le tafe o le eletise i itula ta'itasi. O lea la, i le manatu o se maa e 100Ah (C20) e mafai ona tu'uina atu se eletise e 20A mo le lima itula a'o le'i pa'u. O le mea moni, e le o le a faia, ona o ni mafua'aga faigata, ae mo le faigofie o le a ou tu'u ai pea.
Fa'afeso'ota'i maa fou 'i se faasologa'
Afai e te fa'apipi'i fa'atasi maa e lua e 12V i se fa'asologa (mai le lelei i le leaga, e ave le output mai le lona lua +ve ma le -ve terminals), o lona uiga o le a maua sau output e 24V, ae leai se gafatia fa'aopoopo. E lua maa 12V/100Ah ua fa'apipi'i fa'asolosolo o le a maua pea le gafatia e 100Ah, ae i le 24V. O nisi va'a e fa'aogaina se faiga 24V mo masini mamafa e pei o windlasses, winches, masini fa'apuna vai ma pamu ta'ele tetele po'o pamu ta'ele aua o le fa'aluaina o le voltage e fa'afa'afaina ai le tafe o le eletise mo le masini lava e tasi e fa'atatau i le malosi.
Puipuiga i le fiusi eletise maualuga
E tatau ona puipuia pea pusa maa i ni fiusi e maualuga le eletise (pe tusa o le 200A) i luga o pito i fafo lelei ma pito i fafo leaga, ma ia latalata i pito i fafo pe a mafai, e aunoa ma le aveese o le eletise seia maeʻa le fiusi. O loʻo maua ni poloka fiusi faapitoa mo lenei faʻamoemoe, ia ua mamanuina ina ia leai se mea e mafai ona faʻafesoʻotaʻi saʻo i le maa e aunoa ma le ui atu i le fiusi. O lenei mea e maua ai le puipuiga sili ona lelei mai le pupuu o le maa, lea e mafai ona mafua ai se afi ma/poʻo se pa pe a le puipuia.
O a ituaiga eseese o maa?
E tofu tagata uma ma o latou lava aafiaga ma talitonuga e uiga i le ituaiga maa e sili ona lelei mo le faʻaaogaina i leva'asiosiomaga. I aso ua mavae, o maa tetele ma mamafa ia e iai le lead-acid (FLA), ma e toatele lava e talitonu i lenei tekinolosi faigofie. O aogā e mafai ona e fa'atumuina i le vai mama ma fa'ata'ita'i le gafatia o sela ta'itasi e fa'aaoga ai se hydrometer. O le mamafa o lona uiga e toatele na fausia a latou faletupe tautua mai maa 6V, lea e faigofie ona fa'aaogaina. O lona uiga fo'i e itiiti mea e leiloa pe a fa'aletonu se tasi sela.
O le isi laasaga i luga o le o maa ua fa'amaufa'ailogaina lead-acid (SLA), lea e fiafia i ai le to'atele ona o latou uiga 'e leai se tausiga' ma le le masaa, e ui e le mafai ona fa'atumuina malosi e pei o se maa tatala-sela ona o lo latou gafatia e na'o le fa'asa'olotoina o le mamafa o le kesi i se fa'alavelave fa'afuase'i.
I ni nai tausaga ua mavae, na faʻalauiloa ai maa eletise (gel battery) i le gel, lea o le electrolyte o se gel mautu nai lo se vai. E ui ina faʻamaufaʻailogaina, e leai se tausiga ma mafai ona tuʻuina atu le tele o taʻamilosaga o le faʻatumuina/faʻateʻaina, ae sa tatau ona faʻaitiitia le malosi o le faʻatumuina ma i se voltage maualalo nai lo SLAs.
Talu ai nei, ua matuā lauiloa tele maa Absorbed Glass Mat (AGM) mo va'a. E mama atu nai lo LA masani ma e mitiia o latou electrolyte i totonu o le fala nai lo le vai saoloto, e le mana'omia ai se tausiga ma e mafai ona fa'apipi'i i so'o se tulimanu. E mafai fo'i ona latou taliaina se tafe eletise e maualuga atu, ma e itiiti ai le taimi e toe fa'atumu ai, ma e ola i le tele o ta'amilosaga o le fa'atumu/fa'ate'aina nai lo sela ua lofia. Ma le mea mulimuli, e maualalo le fua faatatau o le fa'ate'aina e ia lava, o lea e mafai ai ona tu'ua e aunoa ma le fa'atumuina mo se taimi umi.
O atina'e lata mai nei e aofia ai maa fa'avae i le lithium. O nisi e tautō i ai i o latou foliga eseese (Li-ion po'o le LiFePO4 o le mea e sili ona taatele), ae e tatau ona taulimaina ma tausia ma le fa'aeteete. Ioe, e mama tele atu nai lo se isi lava maa fa'a-va'a ma e fai mai o lo'o mata'ina le fa'atinoga, ae e matua taugata tele ma e mana'omia ai se faiga fa'atekonolosi maualuga e pulea ai maa e fa'atumauina ai le fa'atumuina ma, sili atu ona taua, paleni i le va o sela.
O se tasi o mea taua e tatau ona maitauina pe a fausia se faletupe tautua feso'ota'i, o le tatau lea ona tutusa le ituaiga o maa uma. E le mafai ona e fa'afefiloi le SLA, Gel ma le AGM ma e mautinoa lava e le mafai ona e fa'afeso'ota'i so'o se tasi o nei mea i so'o se isi lava.maa fa'avae i le lithium.
Taimi na lafoina ai: Aokuso-10-2022
